Polietilen (PE)

Polietilen (PE)

Polietilen (PE)
Al├žak ve Y├╝ksek Yo─čunluklu Polietilen
Molek├╝l yap─▒s─▒n─▒n ayarlanmas─▒ ve katk─▒ ilavesi ile istenen ├Âzelliklerde PEler elde etmek m├╝mk├╝nd├╝r.
Sa─člamd─▒r,
Asit, baz ve ├ž├Âz├╝c├╝lere dayan─▒kl─▒d─▒r.

Dielektrik ├Âzellikleri ├╝st├╝nd├╝r,
├çevre ┼čartlar─▒na dayan─▒kl─▒d─▒r,
Kolay i┼členebilirler.

Zincirdeki dallanmalar kristalli─čin derecesini tayin eder. YYPEde dallanma ├žok az olup ve molek├╝l yap─▒s─▒ lineerdir. Kristallik artt─▒k├ža sertlik artar, mekanik ve kimyasal ├Âzellikler iyile┼čir ve s─▒v─▒ ile gazlara kar┼č─▒ dayan─▒kl─▒k artar. AYPEnin kristalli─čini ayarlamak i├žin vinil asetat akrilik esterleri ilave edilir. Polimerler i├žin ortalama molek├╝l a─č─▒rl─▒─č─▒ tan─▒mlan─▒r. Ortalama molek├╝l a─č─▒rl─▒─č─▒, yakla┼č─▒k olarak erime indeksiyle belirlenir. Erime indeksi molek├╝l a─č─▒rl─č─▒yla ters orant─▒l─▒d─▒r. Y├╝ksek molek├╝l a─č─▒rl─▒kl─▒ PEne ba─članmada organik peroksitler kullan─▒l─▒r. PEnin eriyik olarak harmanlanmas─▒ s─▒ras─▒nda eklenen ba┼čl─▒ca katk─▒ ve dolgu maddeleri a┼ča─č─▒da verilmi┼čtir.

Oksitlenmeyi ├Ânleyiciler: Fenoller, aminler ve fosfitlerdir.
UV kararl─▒l─▒k sa─člay─▒c─▒lar: En ├Ânemli katk─▒ karbon siyah─▒d─▒r. PEnin d─▒┼čar─▒da g├╝ne┼če kar┼č─▒ kullan─▒mda ├Âmr├╝n├╝ uzat─▒r.
Kayd─▒r─▒c─▒ ve blokla┼čmay─▒ ├Ânleyiciler: Kayd─▒r─▒c─▒ olarak ya─čl─▒k asit aminler, blokla┼čmay─▒ ├Ânleyici olarak da inorganik (silis gibi) dolgular kullan─▒l─▒r.
Cam elyaf: Germe dayan─▒m─▒ ve mekanik ├Âzellikleri art─▒r─▒r. Otomotiv ve boru imalat─▒nda kullan─▒l─▒rlar.

Polietilen, y├╝ksek ve al├žak bas─▒n├ž prosesleri olmak ├╝zere belli ba┼čl─▒ iki temel y├Ântemle ├╝retilir. Y├╝ksek bas─▒n├ž prosesi ile al├žak yo─čunluklu polietilen ve kopolimeri d├╝┼č├╝k bas─▒n├ž prosesiyle ise y├╝ksek yo─čunluklu polietilen ve yeni geli┼čtirilmi┼č olan lineer AYPE t├╝r├╝ ├╝retilir. AYPE bir otoklavda veya t├╝bular reakt├Ârde etilen monomerinin 1200-3000 atm bas─▒n├ž ve 130-350 C s─▒cakl─▒kta, organik peroksitlerin yard─▒m─▒yla polimerizasyonundan elde edilir. AYPE yo─čunlu─ču 0,910-0,925 gr/cm3 aras─▒nda de─či┼čir. YYPE, orgonometalik, krom oksidi, vanadyum ve molibden oksidi gibi kataliz├Ârler yard─▒m─▒yla 1-80 atm bas─▒n├ž ve 70-300 C s─▒cakl─▒kta etilenin polimerizasyonu sonucu elde ediler. Polimerler dallanm─▒┼č molek├╝ller yap─▒ya sahip olup yo─čunluklar─▒ 0,940-0,965 gr/cm3 aras─▒nda de─či┼čir.

Orta yo─čunluklu PEnin (OYPE) yo─čunlu─ču 0,926-0,940 gr/cm3 aras─▒nda olup y├╝ksek veya al├žak bas─▒n├ž prosesi ile AYPE ve YYPEnin fiziksel kar─▒┼č─▒m─▒ olarak elde edilir.

PE ─░┼čleme Teknikleri
Film Ekstr├╝zyon: YYPEde az olmakla birlikte AYPEnin en yayg─▒n i┼čleme alan─▒ film imalidir.
Ekstr├╝yon kal─▒plama
├ťfleme ile kal─▒plama
S─▒cak eriyik kapamalar─▒ ve yap─▒┼čt─▒r─▒c─▒lar
Toz kaplamalar
Tel ve kablo imali
AYPE filmler parlak, ┼čeffaf ve ucuz olup, i┼členmesi kolayd─▒r.

Filmlerin uygulama alanlar─▒:
Yiyecek paketleme
─░n┼čaat ├Ârt├╝s├╝
Ziraat ├Ârt├╝leri
├ç├Âp ve G├╝bre torbalar─▒
B├╝zme ile sarma alanlar─▒

Ka─č─▒d─▒n yerini almakta olan YYPEler yiyecekler paketlenmesinde yayg─▒n olarak kullan─▒l─▒rlar. EVA kopolimerleri film tatbikat─▒nda ├╝st├╝n mekanik ├Âzellikleri ve parlakl─▒klar─▒ nedeniyle tercih edilirler. Ayr─▒ca, a─č─▒r hizmet torbalar─▒ imalinde ve s─▒v─▒lar─▒n paketlenmesinde kullan─▒l─▒r. YYPE ve AYPE ekstr├╝zyon kal─▒plama alan─▒nda ├žok yayg─▒n kullan─▒l─▒r. YYPE ve AYPE ekstr├╝zyon kal─▒plama alan─▒nda ├žok yayg─▒n kullan─▒l─▒r. YYPE, kasa, yer alt─▒ kanallar─▒ ve b├╝y├╝k boy e┼čya yap─▒m─▒nda; AYPE ise, esneklik sertlik ve parlakl─▒k istenen yerlerde kullan─▒l─▒r.

EVA ve etilen-akrilat ester kopolimerleri ise y├╝ksek esneklik isteyen tatbikatlarda (oyuncak, ev e┼čyas─▒) kullan─▒l─▒r. ├ťfleme ile kal─▒plama yolu ile AYPEden s─▒k─▒labilen ┼či┼čeler imal edilir. ┼×i┼čirme ile imalat yap─▒lan teknolojide ise yayg─▒n olarak YYPE kullan─▒lmaktad─▒r. (S─▒v─▒ deterjan ┼či┼čeleri, s├╝t ve di─čer ┼či┼čeler)

Yeni bir t├╝ketim sahas─▒ da oto benzin depolar─▒d─▒r. AYPE, ka─č─▒t, kuma┼č gibi y├╝zeylerin kaplanmas─▒nda kullan─▒l─▒r. Bu kaplama, y├╝zeye sertlik verdi─či gibi y├╝zeyin d├╝zg├╝n olmas─▒n─▒ sa─člar ve d─▒┼č ┼čartlara kar┼č─▒ direncini art─▒r─▒r (s├╝t kaplar─▒, meyva suyu kutular─▒). AYPE homopolimer ve kopolimer; s─▒cak eriyik kaplamalar─▒nda kullan─▒l─▒r. Bunlar ya tek ba┼člar─▒na ya da iyile┼čtirici katk─▒larla kullan─▒l─▒r.

Yiyecek paketleme
─░n┼čaat ├Ârt├╝s├╝
Ziraat ├Ârt├╝leri
├ç├Âp ve G├╝bre torbalar─▒
B├╝zme ile sarma alanlar─▒

Ka─č─▒d─▒n yerini almakta olan YYPEler yiyecekler paketlenmesinde yayg─▒n olarak kullan─▒l─▒rlar. EVA kopolimerleri film tatbikat─▒nda ├╝st├╝n mekanik ├Âzellikleri ve parlakl─▒klar─▒ nedeniyle tercih edilirler. Ayr─▒ca, a─č─▒r hizmet torbalar─▒ imalinde ve s─▒v─▒lar─▒n paketlenmesinde kullan─▒l─▒r. YYPE ve AYPE ekstr├╝zyon kal─▒plama alan─▒nda ├žok yayg─▒n kullan─▒l─▒r. YYPE ve AYPE ekstr├╝zyon kal─▒plama alan─▒nda ├žok yayg─▒n kullan─▒l─▒r. YYPE, kasa, yer alt─▒ kanallar─▒ ve b├╝y├╝k boy e┼čya yap─▒m─▒nda; AYPE ise, esneklik sertlik ve parlakl─▒k istenen yerlerde kullan─▒l─▒r.

EVA ve etilen-akrilat ester kopolimerleri ise y├╝ksek esneklik isteyen tatbikatlarda (oyuncak, ev e┼čyas─▒) kullan─▒l─▒r. ├ťfleme ile kal─▒plama yolu ile AYPEden s─▒k─▒labilen ┼či┼čeler imal edilir. ┼×i┼čirme ile imalat yap─▒lan teknolojide ise yayg─▒n olarak YYPE kullan─▒lmaktad─▒r. (S─▒v─▒ deterjan ┼či┼čeleri, s├╝t ve di─čer ┼či┼čeler)

Yeni bir t├╝ketim sahas─▒ da oto benzin depolar─▒d─▒r. AYPE, ka─č─▒t, kuma┼č gibi y├╝zeylerin kaplanmas─▒nda kullan─▒l─▒r. Bu kaplama, y├╝zeye sertlik verdi─či gibi y├╝zeyin d├╝zg├╝n olmas─▒n─▒ sa─člar ve d─▒┼č ┼čartlara kar┼č─▒ direncini art─▒r─▒r (s├╝t kaplar─▒, meyva suyu kutular─▒). AYPE homopolimer ve kopolimer; s─▒cak eriyik kaplamalar─▒nda kullan─▒l─▒r. Bunlar ya tek ba┼člar─▒na ya da iyile┼čtirici katk─▒larla kullan─▒l─▒r.

Polietilenler toz kaplamada da kullan─▒l─▒r. Homopolimer tozlar─▒n─▒n fiyatlar─▒ d├╝┼č├╝kt├╝r ve a┼č─▒nmaya kar┼č─▒ dayan─▒kl─▒d─▒r. Kopolimerler daha pahal─▒ olmakla beraber (EVA, EAA ve ionomer) metallere daha kolay yap─▒┼č─▒rlar. PE tozlar otomotiv hal─▒lar─▒n─▒n yap─▒m─▒nda ve buzdolab─▒ raf─▒ imalinde kullan─▒l─▒r.

PEnin tel ve kablo imali giderek yayg─▒nla┼čmaktad─▒r. T├╝m PEler bu alanda kullan─▒l─▒r. Y├╝ksek molek├╝l a─č─▒rl─▒kl─▒, y├╝ksek ─▒s─▒ kararl─▒kl─▒, karbon siyah─▒ AYPEler kablolar─▒n d─▒┼č k─▒l─▒flar─▒nda kullan─▒l─▒r.

Karbon siyah─▒ bu k─▒l─▒f─▒n UV ─▒┼č─▒─č─▒na dayan─▒m─▒n─▒ art─▒r─▒r. Erime indeksleri 0,2-0,5 g/10dak aras─▒ndad─▒r.

YYPE ve PP telefon kablolar─▒n izolasyonunda kullan─▒l─▒r. ├çok damarl─▒ kablo izolasyonunda AYPE yan─▒ s─▒ra OYPE ve YYPE de kullan─▒lmakta olup, kaplama h─▒z─▒ 2000-6000 ft/dak.d─▒r. YYPE sertli─či nedeniyle yayg─▒n olarak kullan─▒l─▒r. Ayr─▒ca organik ├ž├Âz├╝c├╝leri dayan─▒kl─▒ olup ve kabloda bulunan petrol jelini emme oran─▒ d├╝┼č├╝kt├╝r. EVA, EEA kopolimerleri kablo izolasyonunda yayg─▒n olarak kullan─▒l─▒r. Etilen-propilen kau├žuklar─▒ kablo ├╝retiminde AYPE ve kopolimerlerle rekabet etmektedir. Etilen-akrilik asit kopolimerleri daha ├žok m├╝h├╝rleyici ve yap─▒┼čt─▒r─▒c─▒ olarak kullan─▒l─▒r.

b) Lineer Al├žak Yo─čunluklu Polietilen
Geleneksel olarak, polietilenin, al├žak ve y├╝ksek yo─čunluklu olmak ├╝zere iki tipi vard─▒r. Polietilen end├╝strisinde, al├žak bas─▒n├ž i┼člemlerindeki geli┼čmelere dayal─▒ olarak di─čer bir al├žak yo─čunluklu PE t├╝r├╝ olan lineer al├žak yo─čunluklu PE ├╝retilmektedir. Elde edilen re├žine, etilen-alfa olefin kopolimeri olup, lineer bir yap─▒ya sahiptir. Son zamanlarda al├žak bas─▒n├žl─▒ otoklav ve tub├╝lar reakt├Ârler kullanmak suretiyle LAYPE ├╝retimi yap─▒lmaktad─▒r. LAYPEnin ├Âzellikleri kayda de─čer ┼čekilde AYPEden farkl─▒d─▒r. Gerilime dayan─▒m─▒ ve uzama AYPEye nazaran daha y├╝ksek, darbe dayan─▒m─▒ daha iyidir. Is─▒ direnci 15 C de daha y├╝ksek, i┼členmesi daha zordur. Buna kar┼č─▒l─▒k, berrakl─▒k, parlakl─▒k daha k├Ât├╝ olup, erime g├╝c├╝ daha d├╝┼č├╝kt├╝r. Farkl─▒ kataliz├Ârlerin yap─▒s─▒na ba─čl─▒ olarak ├╝retilen farkl─▒ molek├╝ler yap─▒daki LAYPE t├╝rleri farkl─▒ y├Ântemlerle i┼členirler.

Kullan─▒m Alanlar─▒;
Film: ├ž├Âp torbalar─▒, zirai ama├žl─▒ a─č─▒r hizmet torbalar─▒ imalinde in┼čaat├ž─▒l─▒kta ve genel olarak ambalajlamada kullan─▒l─▒r.

Enjeksiyon kal─▒plama: Ev e┼čyalar─▒ yap─▒m─▒nda ve rotasyon kal─▒plamak ├žok iyi; al─▒┼čveri┼č torbas─▒, seral─▒k film, oyuncak imali ┼či┼čirerek kal─▒plama ve k├Âp├╝k uygulamalar─▒nda orta derecede sonu├ž vermekte olup, b├╝zg├╝ torba, laminasyon, tozla ekstr├╝zyon kaplama uygulamalar─▒nda kullan─▒lmaktad─▒r.

c) Y├╝ksek Molek├╝l A─č─▒rl─▒kl─▒ Polietilen
├çok y├╝ksek molek├╝l a─č─▒rl─▒kl─▒ polietilen (├çYMA) ├žok y├╝ksek molek├╝l a─č─▒rl─▒─č─▒na sahip (2-6 milyon) olup, ├Âzellikleri a┼ča─č─▒da verilmi┼čtir.

Termoplastiklere k─▒yasla y├╝ksek a┼č─▒nma direnci,
Y├╝ksek darbe dayan─▒m─▒,
D├╝┼č├╝k s├╝rt├╝nme katsay─▒s─▒,
Kendi kendini ya─člama,
D├╝zg├╝n y├╝zey,
─░yi kimyasal ve gerilme dayan─▒m─▒,
Ses yal─▒t─▒m─▒n─▒ sa─člayan ├Âzellikler
Et ve di─čer yiyeceklerin ambalaj─▒nda kullan─▒lmak ├╝zere FDA ve USDA onayl─▒.

─░┼člemenin zor olmas─▒ nedeniyle, bu maddenin konvansiyonel enjeksiyon kal─▒plamada ve ekstr├╝zyon ekipman─▒nda kullan─▒lmamas─▒ ├çYMAPE i├žin bir dezavantajd─▒r. ├çYMA ├╝retiminde kullan─▒lan modifiye edilmi┼č ziegler kataliz├Âr sistemi, YYPEnin ├╝retildi─či konvansiyonel sisteme ├žok benzemektedir.

├çYMAPEnin baz─▒ ilave ├Âzelliklere sahip olmas─▒ i├žin ├že┼čitli dolgu ve polimer iyile┼čtirici katk─▒lar ilave edilebilir. Grafit, elyaf, talk, tozmetaller, camelyaf─▒ vs. sertli─čini art─▒rmak, y├╝k alt─▒nda ┼čekil bozuklu─čunu azaltmak i├žin ilave edilir. Silikon ya─č─▒n─▒n ve molibdenum disulfidin ilave edilmesi s├╝rt├╝nmeyi azalt─▒r.

Bile┼čik halindeki polietilen ekstr├╝zyon ve kalenderlemeyle film ve levha; s─▒k─▒┼čt─▒r─▒larak enjeksiyonla kal─▒plama y├Ântemiyle kal─▒planm─▒┼č par├žalar imal etmek i├žin m├╝kemmel bir ├╝r├╝nd├╝r. Bunlardan ba┼čka, darbe dayan─▒m─▒n─▒ art─▒rmak amac─▒yla PVCetilen polimer ve kopolimeri stiren bazl─▒ polimerler ve di─čer plastiklerle kuru olarak harmanlan─▒rlar. Harmanlama i┼člemleri d├╝┼č├╝k ya da y├╝ksek h─▒zl─▒ kar─▒┼čt─▒r─▒c─▒larla yap─▒l─▒r.

Eriyik halinde bile┼čik haz─▒rlama bilinen ekstruderlerle yap─▒l─▒r. Haz─▒rlanan bile┼či─čin cinsine g├Âre, s─▒cakl─▒k 300-425o F aras─▒nda de─či┼čir. Kalenderleme, yumu┼čak vinilli polimerlerde oldu─ču gibi yap─▒lmaktad─▒r. Yanl─▒┼č PE re├žineleri i├žin daha b├╝y├╝k g├╝├ž gerekmektedir.S─▒cakl─▒k 300 – 350o F aras─▒nda de─či┼čir. Yaln─▒z re├žinenin i├žindeki havan─▒n vakum a─čz─▒yla al─▒nmas─▒ gerekmektedir. En iyi sonu├žlar, iki a┼čamal─▒, vakum a─č─▒zl─▒ ekstruderlerden al─▒nmaktad─▒r.
bilgiustam.com

(Visited 1 times, 1 visits today)
Click to rate this post!
[Total: 0 Average: 0]

benzer yaz─▒lar

Leave a Comment